معرفی رشته الکتروتکنیک
انرژی الکتریکی در دنیای امروز زیربنای بخش عمدهای از صنایع و خدمات است و دنیای بدون الکتریسیته دیگر قابل تصور نیست. سهم بالایی از سرمایهگذاریها در بخشهای خصوصی و دولتی هر ساله در زیرساختهای تولید و انتقال برق صرف میشود و همچنین سیستمهای الکتریکی که با سرعت در حال پیشرفت هستند از اهمیت بسیار زیادی در دنیای امروز برخوردار شدهاند. رشتۀ الکتروتکنیک در همین رابطه یعنی تولید، انتقال و مصرف برق نیروهای متخصص تربیت میکند که در ادامه به تفصیل به توضیح این رشته در زمینههای ویژه و تخصصی آن خواهیم پرداخت. بعلاوه میتوانید با تماشای مصاحبهای که با یکی از اساتید برجستۀ رشتۀ برق (آقای مهندس اصغری) داشتهایم نیز اطلاعات مفیدی در مورد رشتههای الکترونیک و الکتروتکنیک کسب نمایید، برای تماشای
حوزۀ فعالیت فارغ التحصیلان در رشتۀ الکتروتکنیک را میتوان به دو بخش کلی تقسیم کرد: ۱) جریان فشار قوی و ۲) جریان فشار ضعیف.
جریان فشار قوی
در این بخش، رشته الکتروتکنیک به تولید و تأمین برق، بررسی مدارهای فرمان و برق با ولتاژ بالا (برق قدرت) و همچنین برق سه فاز میپردازد و در این رشته به نحوه کار با ابزارهای مختلف مخصوص رشته برق، کنتاکتور، کابلها و در نهایت تابلوهای برق پرداخته میشود.
تأمین برق برای واحدهای مختلف یک شهر و یا کشور در سه مرحله صورت میگیرد، این سه مرحله شامل: تولید (Generation)، انتقال (Transmission)، توزیع (Distribution) میباشد. اما منظور از این مراحل چیست؟
مرحله اول: تولید انرژی برق به شکلهای مختلف و با استفاده از منابع طبیعی انجام میشود مانند: گاز، آب، زغال سنگ، آفتاب، انرژی اتم و باد. در هر کدام از این روشها، برق در نیروگاه های مخصوص به خود تولید میشود مانند نیروگاه آبی، نیروگاه زغال سنگی، نیروگاه اتمی، نیروگاه سوختهای فسیلی (گازی، گازوئیلی، بخاری)، نیروگاه بادی و نیروگاه خورشیدی.
مرحله دوم: به پروسه جابجایی توان الکتریکی، انتقال الکتریکی گفته میشود که بعد از فرآیند تولید برق از مبدا (نیروگاه تولید برق) توسط خطوط انتقال برق به مراکز مولد و تبدیل انرژی الکتریکی انتقال پیدا میکند و سپس از این مراکز به پستهای توزیع برق منتقل میشود و از این طریق به واحدهای مختلف مانند: منازل، واحدهای حمل و نقل برقی، صنعتی، کارخانجات و ... برق رسانده میشود.
مرحله سوم: مرحله تحویل برق به واحدهای مختلف میباشد که در آن، برق را از سیستم انتقال به مصرف کنندگان شخصی تحویل میدهند. در این میان پست های توزیع به سیستم انتقال متصل شده و ولتاژ انتقال را به ولتاژ متوسط بین ۲ تا ۳۵ کیلو ولت با استفاده از ترانسفورماتور کاهش میدهند تا واحدهای مصرف کننده بتوانند از این انرژی استفاده کنند و البته خطرات کمتری برای مصرف کنندگان داشته باشد.
فارغالتحصیلان رشته الکتروتکنیک در تمامی این مراحل مهارت کسب میکنند و قادر به اشتغال در شرکتهای دولتی و خصوصی در این حوزهها هستند.
جریان فشار ضعیف
بخش دوم در حوزۀ تخصصی رشته الکتروتکنیک بخش فشار ضعیف است. این بخش با سرعت زیادی در حال رشد و توسعه است و زمینههای شغلی متعددی در این بخش ایجاد شده و به سرعت در حال افزایش است. در این بخش نیز فرصتهای شغلی رشته الکتروتکنیک را یک به یک مورد بررسی قرار میدهیم.
دوربینهای مداربسته و نظارتی
این دوربینها که اصطلاحاً (CCTV) نامیده میشوند به طور گسترده در مجموعههای مسکونی، تجاری، اداری، معابر و حتی منازل مورد استفاده قرار میگیرند. هدف از استفاده از این دوربینها تأمین امنیت و کنترل محیط داخلی و خارجی ساختمانها و فضاهای خصوصی و عمومی است. نصب، راهاندازی و اوپراتوری اتاق کنترل این دوربینها از زمینههای تخصصی مهم و پر کاربردی است که دانشآموزان هنرستانی در رشته الکتروتکنیک پس از کسب مهارت در کارگاههای آموزشی قادر به انجام آن هستند.
سیستم اعلام حریق
طی سالهای اخیر حادثههای آتشسوزی در کشورهای مختلف، حساسیتها را در مورد ایمنی ساختمانها در مقابل خطر آتشسوزی افزایش داده است و قوانین سختگیرانهای در مورد طراحی و اجرای سیستمهای تشخیص و اعلام حریق در ساختمانها تدوین و اجرا شده است. این سیستمها با نصب دستگاههای تشخیص دود و حرارت ناشی از حریق، آتشسوزی را اعلام و سیستمهای متعددی را برای اطفا آتش و خروج مردم از داخل ساختمان فعال میکنند.
یکی از زمینههای اشتغال فارغ التحصیلان از هنرستانها فعالیت در این حوزه و نصب و اجرای این سیستمها میباشد.
روشنایی
اجرای سیمکشی و نصب کلید و چراغ از اولین مهارتهایی است که دانشآموزان رشتۀ الکتروتکنیک در هنرستان فرامیگیرند و این عزیزان به سرعت میتوانند در این زمینه شغل پیدا کنند. ولی باید توجه کنید که سیستم روشنایی در دنیای امروز پیشرفت زیادی کرده و در ساختمانهای بزرگ دیگر فقط یک سیمکشی ساده و نصب چراغ و کلید نیست. با ظهور سیستمهای هوشمند، روشنایی نیز از این تکنولوژی بهره برده و بر اساس برنامههای از پیش تنظیم شده میتواند به صورت خودکار عمل کند.
نکته مهم این است که دانشآموزان الکتروتکنیک مهارتهای لازم برای نصب و اجرای سیستمهای هوشمند روشنایی را نیز کسب میکنند.
آسانسور و پله برقی
یکی از زمینههای شغلی مهم حوزۀ آسانسور و پله برقی است. غالب ساختمانهایی که امروزه ساخته میشوند چند طبقه بوده و نیازمند حداقل یک آسانسور هستند و در سالهای اخیر نیز شرکتهای تولید، نصب و خدمات مرتبط با آسانسور در داخل کشور افزایش یافتهاند. از سوی دیگر به دلیل خطرات مرتبط با آسانسور قوانین و استانداردهای سختگیرانهای در این مورد اجرا میشود. همۀ اینها به این معنی است که نیاز به تکنسینها و متخصصین این رشته طی سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته است.
خوشبختانه دانشآموزان رشته الکتروتکنیک مهارتهای بسیاری در این بخش یاد میگیرند و بعلاوه در صورت ادامه تحصیل در رشته آسانسور و پله برقی در دوره کاردانی به تخصص بالایی میرسند. این بخش زمینههای متعددی در داخل خود دارد، مانند تابلوی کنترل، سیستم هوشمند، سیستمهای ایمنی، نصب و راهاندازی اجزای داخل چاه آسانسور، سیستم فراخوان و هدایت و غیره. برای اطلاعات بیشتر در مورد رشته تحصیلی آسانسور اینجا کلیک کنید .
خانه هوشمند (smart home)
خانه هوشمند، اصطلاحی است که در سالهای اخیر در صنعت ساختمان متداول شده است. منظور از خانه هوشمند، خانهای است که بخشهای مختلف آن به صورت هوشمند توسط صاحب خانه کنترل میشود. چراغها، تهویه، قفل دربها، یخچال، پردهها، دوربین نظارتی، تلویزیون و وسایل دیگر بر اساس برنامه و یا از راه دور قابل کنترل هستند.
وقتی صاحب خانه در مسافرت است با موبایل داخل و خارج خانه را تماشا میکند و چراغ را روشن/خاموش میکند، پرده را کنار میزند، تلویزیون را روشن کرده و صدایش را زیاد میکند. بدین ترتیب هیچ دزدی جرأت نمیکند به خانه نزدیک شود. یا اگر وسیلهای خراب شود، صاحب خانه از راه دور آن را خاموش میکند. یا قبل از رسیدن به خانه تهویه مطبوع را روشن میکند تا هنگام ورودش خانه گرم باشد.
فارغالتحصیلان رشتۀ الکتروتکنیک قادر هستند تمام این سیستمهای هوشمند را نصب، برنامهریزی و راهاندازی کنند.
تابلوهای فشار ضعیف
تمامی سیستمهایی که در بالا توضیح دادیم دارای تابلوهای کنترل و فرمان الکتریکی هستند. این تابلوها باید طراحی و ساخته شوند و در محل خود در سیستم برق ساختمان نصب و راهاندازی شوند. دانشآموزان رشته الکتروتکنیک آموزشهای لازم برای ساخت، نصب و راهاندازی این تابلوها را در هنرستان دریافت میکنند و در این بخش قادر به فعالیت و اشتغال هستند.
تا اینجا تنها چند مورد از فرصتهای شغلی برای رشته الکتروتکنیک را معرفی کردیم. تعداد این شغلها و تخصصها بسیار زیاد است و حقیقتاً امکان معرفی همۀ آنها در این صفحه وجود ندارد. با اینحال شما میتوانید مطالب ما را در صفحات و ویدئوهای متعدد این وبسایت دنبال کنید تا حداکثر اطلاعات ممکن را بدست بیاورید. به شما توصیه میکنیم مصاحبهای که با استاد اصغری در مورد رشتههای الکترونیک و الکتروتکنیک انجام دادهایم را از دست ندهید و با کلیک (اینجا) این ویدئو را تماشا کنید.
از نکات مهمی که دانشآموزان باید به آن توجه داشته باشند پیگیری و اطلاع از سیستمهای پیشرفتهای است که در دنیا به کار گرفته میشوند. کسانی که به طور دائم از اخبار و نوآوریهای رشته الکتروتکنیک مطلع هستند مطمئناً با سرعت بیشتری پیشرفت میکنند و از موقعیت شغلی و مالی بهتری برخوردار میشوند. مهمترین نکته در این زمینه نیز دانستن زبان انگلیسی است. زیرا در مورد تمام این تکنولوژیها و پیشرفتها مطالب زیادی در اینترنت وجود دارد و شما اگر زبان انگلیسی بلد باشید به سادگی قادر خواهید بود این مطالب را بخوانید و یا ویدئوهای آموزشی آنها را تماشا کنید.
به همین منظور ما مجموعه ویدئوهایی را برای آموزش زبان انگلیسی هنرستان در همین وبسایت قرار دادهایم که به روشی ساده و کاربردی درس زبان انگلیسی را به شما آموزش میدهد و راه را برای پیشرفتهای آیندهتان باز میکند. بعلاوه به شما در امتحان زبان انگلیسی و کنکور نیز کمک میکند. با کلیک بر روی تصویر زیر میتوانید این ویدئوها را به صورت رایگان تماشا کنید.
آینده شغلی رشته الکتروتکنیک
آینده شغلی رشته الکتروتکنیک را میتوان به دو طور کلی به دو بخش خصوصی و دولتی تقسیم کرد. در بخش دولتی، سازمانها و ارگانهای بسیاری نیازمند تخصص شما در رشتۀ الکتروتکنیک هستند. از یک سو وزارت نیرو را داریم که اصلیترین مأموریتش تولید، انتقال و توزیع برق به سراسر کشور و حتی صادر نمودن به سایر کشورها است. علاوه بر این در تمامی سازمانهای وابسته به صنایع مانند پالایشگاهها، تولید فلزات، صنایع پتروشیمی، گاز و بسیاری صنایع دیگر به رشتۀ الکتروتکنیک نیاز است. حتی در ساختمانهای دولتی در حال ساخت یا ساخته شده در موارد بی شماری نیاز به این تخصص وجود دارد.
در بخش خصوصی نیز در تمامی صنایع موقعیت اشتغال وجود دارد. در واقع به شما توصیه میکنیم زیاد به فکر پیدا کردن شغل نباشید، و تنها بر بالا بردن مهارتهایتان تمرکز کنید. شغل برای شما بسیار است.